დღეს წითელი პარასკევია. ამ დღეს ღვთისმსახურება იესო ქრისტეს ჯვარცმას, ჯვრიდან გარდამოხსნასა და დასაფლავებას იხსენებს.

დიდი პარასკევი დიდი მარხვის ყველაზე მძიმე დღეა. ამ დღეს ტაძრებში წირვა არ აღესრულება, რადგან, სახარების თანახმად, ადამიანთა ცოდვებისგან გამოსახსნელად უფალმა საკუთარი თავი მსხვერპლად შესწირა. მსახურებისას სამეუფო ჟამნი შესრულდება, რომლის დროსაც უფლის ვნების შესახებ სახარება იკითხება.

დიდი პარასკევის სერობა მაცხოვრის ჯვრიდან გარდამოხსნასა და დასაფლავებას ეძღვნება და ჩვეულებრივ, 14:00 საათზე აღევლინება, რადგან ბიბლიური ლიტერატურით, იესო ქრისტე ჯვარზე სწორედ ამ დროს მიიცვალა. მსახურების დაწყებამდე ტაძრის შუაგულში მზადდება ამაღლებული, ყვავილებით მორთული სადგამი - “საფლავი”, საკურთხეველში კი, წმინდა ტრაპეზზე, დააბრძანებენ გარდამოხსნას, საგანგებოდ მოხატულ დიდ ქსოვილს, რომელზეც საფლავში ჩასვენებული მაცხოვარია გამოსახული.

გარდამოხსნა ტაძრის შუაგულში არასრული სამი დღის განმავლობაში რჩება, რაც იმის სიმბოლოა, რომ მაცხოვარი აღდგომამდე სწორედ სამი დღე იყო საფლავში.

მართლმადიდებელი ეკლესია დღეს ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის ხარების დღესასწაულს აღნიშნავს. ტაძრებში ამ დღეს სადღესასწაულო ლიტურგია სრულდება.

ხარება ერთ-ერთი უდიდესი საუფლო დღესასწაულია. 

სახარების თანახმად, ამ დღეს ყოვლადწმინდა მარიამთან ერთად მთელ კაცობრიობას ეუწყა, რომ ღმერთმა ადამიანი სიკვდილისა და ცოდვის სამუდამო ტყვეობისგან იხსნა. 

წმინდა სახარების მიხედვით, გალილეის ქალაქ ნაზარეთში ყოვლადწმინდა ღვთისმშობელს მთავარანგელოზი გაბრიელი გამოეცხადა და ახარა, რომ მისგან იშვებოდა ძე ღვთისა და კაცობრიობის მაცხოვარი. "გიხაროდენ, მიმადლებულო, უფალი შენთანაა. კურთხეულ ხარ შენ დედათა შორის და კურთხეულ არს ნაყოფი მუცლისა შენისა... და აჰა, ესერა შენ მუცლად-იღო და ჰშვა ძე და უწოდი სახელი მისი იესუ". 

ახალი აღთქმის თანახმად, ღმერთმა ყოვლადწმინდა ღვთისმშობელი მარიამი დედად ღვთისად მისი სიმდაბლისა და სიმშვიდის გამო გამოირჩია. საეკლესიო სწავლების მიხედვით, რა იარაღითაც იღვაწა ეშმაკმა ადამიანთა დაცემისათვის, იმავე იარაღით იხსნა კაცობრიობა ქრისტემ - თუ ევას საქციელმა ადამის მოდგმას ცრემლი მოუტანა, ქალწულმა მარიამმა უდიდესი სიხარული მოუვლინა.

მართლმადიდებელი ეკლესია იერუსალიმში მაცხოვრის დიდებით შესვლას, ბზობის დღესასწაულს აღნიშნავს.

დიდმარხვის მეექვსე კვირა დღეს მართლმადიდებელი ეკლესია მაცხოვრის იერუსალიმში დიდებით შესვლას ზეიმობს, რასაც ქრისტიანები ბაიაობას, ანუ ბზობას უწოდებენ. იგი ათორმეტთაგან რიგით პირველი მოძრავი დღესასწაულია, რომელიც ყოველთვის ბრწყინვალე აღდგომის წინა კვირა დღეს აღინიშნება. სახარების მიხედვით, მაცხოვრის შესვლა იერუსალიმს ძლევამოსილი მეფის სატახტო ქალაქში შესვლას ჰგავდა და მას უბრალო ადამიანებმა საზეიმო შეხვედრა მოუწყვეს. იერუსალიმისკენ მიმავალ მაცხოვარს გზაზე ხალხი სამოსელს უფენდა, ზოგს კი პალმის (ბზის) რტოები ეკავა და ასე ეგებებოდა მას. ყოველი მხრიდან ისმოდა ღაღადისი: "ოსანა ძესა დავითისასა, კურთხეულ არს მომავალი სახელითა უფლისათა! ოსანა, რომელი ხარ მაღალთა შინა!"

დღესასწაულთან დაკავშირებით ეკლესიებში ბზა იკურთხება, როგორც სიმბოლო უფლისთვის მიგებებისა.

 მოქმედი მართვა-გამგეობის დებულების თანახმად სინოდის 9 წევრი საპატრიარქო არჩევნებს ავტომატურად ეთიშება.

საქართველოს ეკლესიის მართვა-გამგეობის მოქმედი დებულების თანახმად, საპატრიარქო კანდიდატად არ შეიძლება დასახელდეს მღვდელმთავარი რომლიც ასაკით არის არა ნაკლებ 40 წლისა და არა უმეტეს 70 წლისა. (იხილეთ: საქართველოს ეკლესიის მართვა-გამგეობის დებულების თავი IV, §2, მუხლი დ.)

მოქმედ სინოდში ყველა მღვდელმთავარი ასაკით 40 წელს აღემატება, მაგრამ სინოდის შემადგენლობაში შედიან 9 მღვდელმთავარი, რომლებიც არიან 70 წლის ან აღემატებიან ამ ასაკს. 

იმ შემთხვევაში თუ სინოდი გადაწყვეტს მართვა-გამგეობის დებულების შეცვლას, მოქმედი მართვა-გამგეობის დებულების თანახმად მხოლოდ სინოდს ამის უფლება არ აქვს, ამისთვის საჭიროა მოწვეული იყოს საქართველოს ეკლესიის გაფართოებული კრება. (იხილეთ: საქართველოს ეკლესიის მართვა-გამგეობის დებულების თავი III, §2, მუხლი 2)

მღვდელმთავრები რომლებიც მოქმედი მართვა-გამგეობის დებულებით ვერ დასახელდებიან საპატრიარქო კანდიდატებად: 

ჭიათურისა და საჩხერის მიტროპოლიტი დანიელი (დათუაშვილი) - 70 წლის;

დასავლეთ ევროპის მიტროპოლიტი აბრაამი (გარმელია) - 77 წლის;

მანგლისისა და თეთრიწყაროს მიტროპოლიტი ანანია (ჯაფარიძე) - 76 წლის;

ცურტაველი მიტროპოლიტი ვახტანგი (ახვლედიანი) - 72 წლის 

წილკნელი მიტროპოლიტი ზოსიმე (შიოშვილი) - 75 წლის;

ტყიბულისა და თერჯოლის მიტროპოლიტი გიორგი (შალამბერიძე) - 86 წლის;

ქუთათელ-გაენათელი მიტროპოლიტი იოანე (გამრეკელი) - 79 წლის;

გურჯაანისა და ველისციხის მთავარეპისკოპოსი ექვთიმე (ლეჟავა) - 72 წლის ;

სხალთელი მთავარეპისკოპოსი სპირიდონი (აბულაძე) - 75 წლის.

წყარო-მსოფლიოს საეკლესიო სიახლენი

საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქს სიონის ტაძარში რამდენიმე წუთში დაკრძალავენ.ილია მეორის ხსოვნას პატივი ქუთაისშიც მიაგეს. მრევლი ბაგრატის ტაძარში შეიკრიბა.

ილია მეორის ნათლულებმა  ქალაქის ცენტრალური ნაწილიდან ბაგრატის ტაძრამდე ფეხით მსვლელობა მოაწყვეს.მათ ცაში სიმბოლურად თეთრი ბუშტები გაუშვეს და წუთიერი დუმილით პატრიარქის ხსოვნას პატივი მიაგეს. 

ფოტო ,,ქუთაისი,,

სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქს, მცხეთა-თბილისის მთავარეპისკოპოსს, ბიჭვინთისა და ცხუმ-აფხაზეთის მიტროპოლიტს, უწმინდესსა და უნეტარეს ილია II-ს დღეს დაკრძალავენ.

დაკრძალვის დღესთან დაკავშირებული სამზადისი სამებაში უკვე რამდენიმე საათია მიმდინარეობს, მათ შორის ეწყობა როგორც უშუალოდ ტაძარი, ისე ეზო.

ტაძარში წირვა დაიწყება დილის 09:00 საათზე. ღვთისმსახურებას აღასრულებს სრულიად საქართველოს საპატრიარქო ტახტის მოსაყდრე, სენაკისა და ჩხოროწყუს მიტროპოლიტი შიო (მუჯირი), საქართველოს ეკლესიის წმინდა სინოდის წევრებთან ერთად.

15:00 საათზე პატრიარქს გამოასვენებენ ყოვლადწმინდა სამების ტაძრიდან სიონის საპატრიარქო ტაძრისაკენ ფეხით მსვლელობით.

აღსანიშნავია, რომ სამების საკათედრო ტაძარში შესვლა დღეს მხოლოდ სპეციალური საშვებით არის ნებადართული, მათ შორის მედიის მუშაობისთვისაც გამოყოფილია სპეციალური სივრცე.

სამების საკათედრო ტაძარში შეზღუდული რაოდენობით დაიშვებიან სასულიერო პირებიც. სამების საკათედრო ტაძარში დამონტაჟებულია სპეციალური ეკრანები, სადაც შესაძლებელია სრულ მსახურების პირდაპირ ეთერში ყურება.